۞ پیامبر اکرم(ص) :
خداوند، مؤمن صاحب حرفه را دوست دارد.

  • شناسه : 8531
  • 27 ژوئن 2020 - 13:37
  • 8662 بازدید
  • ارسال توسط :
ضرورت تغییر باورهای غلط درباره مواد مخدر
متن کامل سخنان دکتر هومان نارنجی ها در نشست مجازی« نقش فرهنگ در پیشگیری از مصرف مواد مخدر»

ضرورت تغییر باورهای غلط درباره مواد مخدر

انجمن آثار و مفاخر فرهنگی به مناسبت روز جهانی مبارزه با مواد مخدر و باهمکاری شورای فرهنگی اجتماعی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، نشست مجازی «نقش فرهنگ در پیشگیری از مصرف مواد مخدر» را چهارشنبه ۴ تیرماه۱۳۹۹ از ساعت ۱۵:۰۰ تا۱۷:۰۰ برگزار کرد. در این نشست مجازی، حسن بلخاری رئیس انجمن آثار و مفاخرفرهنگی، پروین […]


انجمن آثار و مفاخر فرهنگی به مناسبت روز جهانی مبارزه با مواد مخدر و باهمکاری شورای فرهنگی اجتماعی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، نشست مجازی «نقش فرهنگ در پیشگیری از مصرف مواد مخدر» را چهارشنبه ۴ تیرماه۱۳۹۹ از ساعت ۱۵:۰۰ تا۱۷:۰۰ برگزار کرد. در این نشست مجازی، حسن بلخاری رئیس انجمن آثار و مفاخرفرهنگی، پروین داداندیش مشاور اجتماعی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، اسکندر مومنی دبیرکل ستاد مبارزه با مواد مخدر، علی هاشمی دبیرکل سابق ستاد مبارزه با مواد مخدر و معاون سابق رئیس‌جمهور، محمود گلزاری روانشناس و استاددانشگاه علامه طباطبائی، تقی آزاد ارمکی جامعه شناس و استاد دانشگاه تهران، و هومان نارنجی‌ها پزشک و درمانگر اعتیاد سخنرانی کردند.
در ادامه متن کامل سخنان دکتر هومان نارنجی‌ها دراین نشست را می‌خوانید:
بحثی که ارائه می کنم مسئله رابطه حوزه فرهنگی و پیشگیری از سوء مصرف مواد در جامعه است. بسیاری از ارگان ها دپارتمان و دفتری فرهنگی برای پیشگیری از اعتیاد دارند اما باید کمی ملموس تر بفهمیم که نقش فرهنگ در پیشگیری از اعتیاد چیست و چگونه می توان از این مسائل ضد ارزشی و ضد فرهنگی پیشگیری کرد. همه می دانید که از حوزه فرهنگ تعارفی متعددی ارائه شده است، من می خواهم گوشه کوچکی از فرهنگ را در نظر بگیرم و اگر در همین گوشه کوچک مداخله موثری داشته باشیم در بحث مواد مخدر موفقیت های خوبی کسب خواهیم کرد. بخشی از این حوزه دانش و بخش دیگر باور هایی است که در جامعه شکل می گیرد.
توجه به باورهای غلط درباره موادمخدر
ما امروز جوانانی را داریم که دوران پهلوی یا قبل ازآن را درک نکرده اند. زمانی در ایران تریاک کشت می شد و باورهایی در مورد مصرف تریاک شکل گرفته بود. اینکه مثلا تریاک می تواند منجر به کاهش فشار خون شود. یا تریاک برای سن بالا دوا است. تریاک می تواند شخص را جوان و سرحال نگه دارد؛ مثلا خان های قدیمی که تریاک مصرف می کردند و خوب و سالم بودند. درصورتی که امروز تحقیقات روز دنیا نشان می دهد تریاک میانگین سنی را کاهش می دهد و تاثیری بر چربی خون و فشار خون ندارد و تبدیل به عامل بیماری می شود. درحالیکه قدیمی ها سوارکاری می کردند و مزرعه ای را بیل می زدند و فعالیت جسمی بالاو زندگی سالم داشتند و در هوای پاکیزه تنفس می کردند و استرس نداشتند. چرا این ضد فرهنگ که فقط حوزه مثبت فرهنگ مصرف مواد مخدر است سینه به سینه منتقل می شود! جوان ایرانی که زمان ناصر الدین شاه را درک نکرده است چگونه این باورها را مجددا نقل می کند؟! این چیزی است که در فرهنگ ما ریشه دارد. یعنی فرهنگ ما سینه به سینه یک سری دیتا و مطالب را به غلط به نسل بعدی منتقل می کند و دانش و باورهای نادرستی را که ما در تعیین آن نقشی نداریم، به نسل بعدی می رساند. لذا دانشجوی جوان ایرانی در این رابطه حرف هایی را به زبان می آورد که پدر بزرگ ۹۰ ساله من می گفت! این فرهنگ چرا و چگونه منتقل شده است؟ چرا ما در غربالگرب این دانش فرهنگی و در غربالگری فرهنگ های نادرست، نقش مثبت ایفا نکرده ایم؟ چون ما این بخش از جامعه را کاملا نادیده گرفته ایم؛ آن ضد فرهنگ در جامعه کار خودش را انجام می دهد و ماهم هیچ تلاشی نمی کنیم.
مثلادر حوزه کتاب و کتابخوانی چه اتفاقی در کشور ما رخ می دهد؟ آیا حوزه کتابخوانی به جایگاه واقعی خود رسیده است؟ آیا نسل جوان ما کتاب می خواند؟ بنابراین بخشی از راهکار نفوذ فرهنگی در نسل جدید از طریق خانواده و سازماندهی ساختار آموزشی کشور است. وقتی در مقابل مساله ای ضد فرهنگی سکوت می کنید آن موضوع قطعا آن موضوع راه خود را پیدا می کند و دانش خود را منتقل می کند.
نگرش خود را به روز کنیم
ما امروز به این نتیجه رسیده ایم که در بحث اعتیاد، بخش عمده این مشکل در کشور اختلالات روحی و روانی بیماران و بخشی دیگر ژنتیک است. این مساله امروز در شعار سازمان ملل متحد هم آمده و لذا ما باید دانش خود را در این زمینه اصلاح کنیم. مردم کشور ما هنوز دانش کافی و درستی در این خصوص ندارند، حتی کسانی که در این حوزه کار درمان انجام می دهند نیز رفتار درستی با این موضوع ندارند. ما باید دانش و نگرش صحیحی کسب کنیم تا بتوانیم این دانش و نگرش را به نسل های بعدی خود انتقال بدهیم.
مساله مهم دیگر این است که ما در کنار تاکید بر دانش صحیح باید به این نکته هم توجه کنیم که بخشی از اعتیاد هم ژنتیکی است اما سایر حوزه های فرهنگی می تواند سایر ابعاد پیشگیرانه ما در جامعه را پوشش دهد. ما می گوییم کلید های پیشگیری از اعتیاد در دنیا چیست؟ ژنتیک را که نمی توان تغییر داد ، اگر نتوانیم ژنتیک را دستکاری کنیم با کار بر کدام بخش این موضوع می توانیم به نتیجه بهتری برسیم. ما در کلید های پیشگیری از اعتیاد در جامعه، دانش مرتبط با اعتیاد را داریم. در خانواده های ما این دانش از کجا کسب می شود؟ نقش فرهنگ در انتقال به نسل بعدی از چه مسیر هایی و از چه طریقی صورت می گیرد؟ ضد فرهنگ کف خیابان تولید می شود و خانواده هم که در انتقال فرهنگ پیشگیری از سوء مصرف مواد نقشی ندارد و کاری از او بر نمی آید! مدرسه نیز کاری در این زمینه انجام نمی دهد!لذا پوشش برنامه های پیشگیرانه ما به‌شدت ضعیف است. در این راستا شاهد شکل گیری ضد فرهنگ هایی هستیم که خیلی ها درمقابل آن سکوت می کنند! به طور مثال به یکباره بین جوانان شایع می شود اگر به خدمت سربازی بروید و سیگاری نشوید مرد نمی شوید! به این صورت بحث سیگار به‌عنوان نشان مردانگی به نوجوان آموزش داده می شود… آیا ضد فرهنگی قوی تر از این می خواهید که به دلیل جذابیتی که دارد به سرعت در بین جوانان جا باز می کند؟! ما عملا برای این ضد فرهنگ هیچ کاری نکرده ایم! ما در شکل دهی جدید فرهنگی پیشگیری از سوء مصرف مواد چه کرده ایم؟ ما حتی با باورهای قدیمی نیز نجنگیده ایم. هنوز که هنوز است اگر از آدم های کلیدی و فرهیخته درباره تریاک سوال کنید، می گویند اگر خوبش را پیدا کردید می توان کشید و آن دواست! تریاک خوب خالص که سرب نداشته باشد! چون ماده گیاهی است! من می توانم به تمام این باور های قدیمی حمله کنم و عدم صحیح بودن تمام آنها را در یک مقاله و سخنرانی علمی توضیح بدهم.
ما در زمینه شکل دهی فرهنگی به جامعه بسیار منفعلانه عمل کرده ایم. ما در حوزه فرهنگ پیشگیری که بار سنگین آن بر دوش خانواده است و نباید منتظر کمک های دولتی باشد. به طور مثال آموزش و پرورش مشکل را حل نخواهد کرد. لذا فرزندان ما باید مهارت های زندگی داشته باشند، این موضوع سال هاست در کشور های پیشرفته مورد تاکید است که اگر فرزند سالمی می خواهید، باید بچه های شما بتوانند نه بگویند و بتواند تصمیم بگیرند. ما با هوش تحصیلی بیشتر از ۲۰% در زندگی موفق نخواهیم شد. آنچه که ما را در زندگی موفق می کند هوش اجتماعی و مهارت های زندگی است. این مسائل آدم ها را موفق می کند. وگرنه ممکن است فرزند ما نخبه باشد ولی نتواند زندگی خود را مدیریت کند. مثلا فرزند شما در انتخاب دوست چگونه عمل می کند؟ خانواده کمتر با این موارد کار دارد! پس بخشی از کار ما در حوزه فرهنگ باید بر مهارت های زندگی متمرکز باشد. چه کسی باید این عنوان را درس بدهد؟ جواب والدین و مدرسه است. والدین باید دلسوزانه پیگیری کنند ولی این سر فصل ها باید در دروس کلیدی مدرسه هم وجود داشته باشد.
ضرورت آموزش مهارت فرزند پروری
کلید دیگر فرهنگ پیشگیری از سوء مصرف مواد تربیت فرزند است. امروز مهارت های فرزند پروری یا والدگری در عصر امروز متفاوت از گذشته است. دوران تنبیه و تهدید و حبس بچه در اتاق گذشته است. آیا خانواده با اصول جدید فرزند پروری و روش های رشد و تعالی نسل جدید آشنایی دارند؟ خیر! این بخش غالبا از دست رفته فرهنگی است که ما معمولا کاری با آن نداریم.
اجازه دهید من به یک فقر فرهنگی بزگ سازمانی اشاره کنم: ما در کشور دستگاهی برای آموزش والدگری نداریم. ما مرتبا می گوئیم باید در تربیت نسل بکوشیم و فرزند آوری داشته باشیم، اما دستگاهی فرهنگی نداریم تا متولی این امر باشد! رانندگی گواهینامه می خواهد اما برای والد بودن هیچ آموزشی لازم نیست. این حلقه مفقوده ما در حوزه فرهنگ است. اگر دستآورد این نشست حداقل این باشد که سازمانی متولی باشد و پا در میدان بگذارد و اعلام کند که در بحث والدگری آموزش های لازم را تدوین و اجرا خواهد کرد، همین کافی است.
اهمیت آموزه های مرتبط با مواد مخدر
مساله دیگر آموزه های مرتبط با مواد مخدر است تا دیگر گفته نشود کسی که به سربازی می رود تا سیگاری نشود مرد نیست! و خان قدیم تریاک می کشید و سرحال بود! این یعنی ما در این حزوه فرهنگی کار درستی صورت نداده ایم و مردم ما هنوز هم حرفهای ۱۵۰ سال پیش را بیان می کنند.
به نظر من فرهنگ در تمام حوزه های پیشگیری از اعتیاد، بحثی بسیار کلیدی است و اگر امروز دستگاه های فرهنگی ما در حوزه های خود کار خود را به شکل صحیح و مسوولانه انجام می دادند ما این همه معتاد نداشتیم و این وضعیت، حاصل غفلت دستگاه های فرهنگی در اشاعه صحیح و گسترده ابعاد آموزشی و فرهنگی است.

پاسخ دادن

ایمیل شما منتشر نمی شود. فیلدهای ضروری را کامل کنید. *

*