۞ پیامبر اکرم(ص) :
خداوند، مؤمن صاحب حرفه را دوست دارد.

  • شناسه : 8367
  • 01 ژوئن 2020 - 12:42
  • 705 بازدید
  • ارسال توسط :
ضرورت توجه به تأملات فلسفی فلاسفه در باب هنر
دکتر حسن بلخاری در بیست و چهارمین همايش سالانه بزرگداشت حكيم ملاصدرا عنوان کرد:

ضرورت توجه به تأملات فلسفی فلاسفه در باب هنر

به همت بنیاد حکمت صدرا، بیست و چهارمین همایش از سلسله همايش هاي سالانه بزرگداشت حكيم ملاصدرا با موضوع محوري «فلسفه و هنر» ۱۱ خردادماه ۱۳۹۹ در قالب همایش مجازی با حضور جمعی از استادان برجسته فلسفه کشور برگزار شد. حسن بلخاری رئیس انجمن آثار و مفاخرفرهنگی طی سخنانی با عنوان«درباب نسبت میان فلسفه و […]

به همت بنیاد حکمت صدرا، بیست و چهارمین همایش از سلسله همايش هاي سالانه بزرگداشت حكيم ملاصدرا با موضوع محوري «فلسفه و هنر» ۱۱ خردادماه ۱۳۹۹ در قالب همایش مجازی با حضور جمعی از استادان برجسته فلسفه کشور برگزار شد.
حسن بلخاری رئیس انجمن آثار و مفاخرفرهنگی طی سخنانی با عنوان«درباب نسبت میان فلسفه و هنر» دراین همایش مجازی گفت: در باب تبيين نسبت میان فلسفه و هنر، لازم است به دو رویکرد نظری به هنر اشاره شود. رویکرد اول متأثر از منظر و نوع تحقیقات، پژوهش ها و موضعگیری های فلاسفه نسبت به هنر است؛ از افلاطون گرفته تا هیدگر. در این رویکرد فلاسفه در کنار بیان دیدگاه های خود در باب هستی و تمامی مسائل و لواحق آن، به هنر و زیبایی نیز توجه میکنند؛ توجهی از سر سلب و انکار، چون افلاطون یا از سر ایجاب و اقبال، چون ارسطو. قطعآ وچه مهمی از نسبت میان فلسفه و هنر با فلسفه هنر، پرداختن به تأملات فلسفی فلاسفه در باب هنر است.
اوافزود: اما سخن مهم اینجاست که این به تمامی، فلسفه هنر با تبیین نسبت میان فلسفه و هنر نیست. رویکرد دیگری که از آن سخن گفته میشود نیز خود وجه دیگری از تبیین نسبت میان فلسفه و هنر است لکن نه الزاما از سوی فلاسفه، بلکه نظریه پردازان و متفکران هنری و در مواردی خود هنرمندان شایان توجه است که در این قلمرو یک فیلسوف – بمعنای رسمی آن – از هنر نمیگوید بلکه کسی در باب هنر همچون فلاسفه، نظریه پردازی و اندیشه ورزی میکند که رسما لقب فیلسوف ندارد اما همچون فیلسوفان در باب هنر و ذات آن روشنگری می کند. استاد دانشگاه تهران ادامه داد:اهمیت و استقبال از این معنا در میان هنرمندان بیشتر از رویکرد فیلسوفان است زیرا نظریه ها و گزاره های نظری در باب هنر را از سوی گروه دوم، به جنس و ذات هنر نزدیکتر و متمایلتر میدانند. در اینجا اشاره یی به کلام لیونلو ونتوری که چرا جهان اندیشه و نظر در باب هنر به آراء امثال باتیستا آلبرتی (معمار و هنرمند) و لئوناردو داوینچی (نقاش و معمار) توجهی نمیکند و الزاما حقیقت و جوهر هنر را در آراء فلاسفه جستجو میکند، روشنگر است: «بتایرین، ارزش نوین استیک آلبرتی و لئوناردو در این است که تعاریفی تازه و متمایز از تعریف هنر بمثابه تقلید طبیعت که نظرية أرسطو، و هنر بمثابه اشراق یزدانی که تفکر فلوطین است، بدست می دهد.
بلخاری تصریح کرد: مطابق نظر آلبرتی و لئوناردو، هنرمند در خدا حل نمیشود، بلکه خود وی تبدیل به ایزدی می شود و بجای تقليد از طبیعت، مطابق اصول آفریننده ذهن انسان، به شناخت آن میپردازد. هنرمند از طریق نگارگری، شناخت خود از طبیعت را با کار دست نشان می دهد. از آنجا که تصور آفريننده هنرمند هنوز از تصور فرزانه یی هنرمند متمایز نیست، استیک آلبرتی و لئوناردو، وارد محدوده های خردگرایی روشنفکران میشود هنر برای خود، هم وظیفه شناخت علمی را قائل است و هم خود را چون اصلی روشنفکری مطرح میکند. از آنجا که طبیعت بمثابه هدف هنر، جانشین خدا شده ذهن انسانی نیز همچون منشأ هنر، جانشین خلا میشود. اگر نظریه یی مشابه را نمی توان در اشعار رنسانس یافت، به این علت است که به شعر و سخن همچون طرح و نگارگری هدفی علمی داده نمیشود.
او تاکید کرد: در این وضع خاص با رویکرد دوم آراء بند تو کروچه، جرج دیکی، تولستوی، دانتو، کالینگوود، کلایو بل، آن شپرد، نوئل كارول و … که هرگز بعنوان فیلسوف شناخته نمیشوند، شناخته شده تر و رایجتر است. امروزه در میان پنج نظریه مهم در تبیین جوهر و ذات هنر یعنی نظریه های Mimesis (محاکات)، Expression (بيان)، Form (فرم)، Apathetic Experience (تجربه زیبایی شناسی) و Institutional Theory (نظریه نهادی) به رأی و نظر نظریه پردازان خاص این حوزه بیشتر توجه میشود تا فلاسفه کلاسیک. البته گرچه هیچکس نمی تواند نظریه اول این حوزه، یعنی محاکات را بدون رجوع به آراء افلاطون، ارسطو و بويژه قلوطين تحليل کند اما در نگره امروزی، گزاره های نظریه پردازان هنری مانند کسانی که از آنها نام برده شد، بیشتر در حوزه تخصصی فلسفه هنر مورد رجوع است تا افلاطون و فلوطين.

دانلود فایل سخنرانی دکتر حسن بلخاری در بیست و چهارمین همايش سالانه بزرگداشت حكيم ملاصدرا 

پاسخ دادن

ایمیل شما منتشر نمی شود. فیلدهای ضروری را کامل کنید. *

*