۞ پیامبر اکرم(ص) :
خداوند، مؤمن صاحب حرفه را دوست دارد.

  • شناسه : 8505
  • 27 ژوئن 2020 - 13:39
  • 5004 بازدید
  • ارسال توسط :
نقش فرهنگ در پیشگیری و تثبیت بعد از مداوا
متن کامل سخنان دکتر حسن بلخاری در نشست مجازی « نقش فرهنگ در پیشگیری از مصرف مواد مخدر»

نقش فرهنگ در پیشگیری و تثبیت بعد از مداوا

انجمن آثار و مفاخر فرهنگی به مناسبت روز جهانی مبارزه با مواد مخدر و باهمکاری شورای فرهنگی اجتماعی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، نشست مجازی «نقش فرهنگ در پیشگیری از مصرف مواد مخدر» را چهارشنبه ۴ تیرماه۱۳۹۹ از ساعت ۱۵:۰۰ تا۱۷:۰۰ برگزار کرد. در این نشست مجازی، حسن بلخاری رئیس انجمن آثار و مفاخرفرهنگی، پروین […]

انجمن آثار و مفاخر فرهنگی به مناسبت روز جهانی مبارزه با مواد مخدر و باهمکاری شورای فرهنگی اجتماعی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، نشست مجازی «نقش فرهنگ در پیشگیری از مصرف مواد مخدر» را چهارشنبه ۴ تیرماه۱۳۹۹ از ساعت ۱۵:۰۰ تا۱۷:۰۰ برگزار کرد. در این نشست مجازی، حسن بلخاری رئیس انجمن آثار و مفاخرفرهنگی، پروین داداندیش مشاور اجتماعی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، اسکندر مومنی دبیرکل ستاد مبارزه با مواد مخدر، علی هاشمی دبیرکل سابق ستاد مبارزه با مواد مخدر و معاون سابق رئیس‌جمهور، محمود گلزاری روانشناس و استاددانشگاه علامه طباطبائی، تقی آزاد ارمکی جامعه شناس و استاد دانشگاه تهران، و هومان نارنجی‌ها پزشک و درمانگر اعتیاد سخنرانی کردند.
در ادامه متن کامل دکتر حسن بلخاری در این نشست را می‌خوانید.

نخست روز ۲۶ ژوئن روز جهانی مبارزه با مواد مخدر را گرامی می دارم که در ایران و در سال جاری شمسی مصادف با ششم تیر ماه است. موضوع این روز موضوعی تلخ است، اما از این لحاظ گرامی می داریم که جهان متفقا به ضرورت مبارزه با مواد مخدر رسیده است و در سال ۱۹۸۷ میلادی سازمان ملل متحد تصویب کرده است که در چنین روزی تمامی جهان برنامه های خود در رابطه مبارزه با مواد مخدر ارائه بدهند و تلاش هایی که در رابطه با این مبارزه صورت می گیرد را به نحوی تبیین کنند. این اتفاق جهانی بر مبارزه جای گرامیداشت دارد و به همین مناسبت انجمن آثار و مفاخر فرهنگی که در جای خود عرض خواهم کرد چه نسبتی با این موضوع مبارزه دارد تصمیم گرفت در نشستی مجازی با استفاده از آرای صاحبنظران و بزرگان به تحلیل این مساله بنشیند. ضمن سپاس از تمام این عزیزان که پذیرفتند در این نشست مجازی شرکت کنند؛ از بخشی که در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی تحت نظر سرکار خانم دکتر داداندیش که در همین جا از زحمات ویژه ایشان تشکر می کنم این مساله شکل گرفت و امیدواریم به اهدافی که مد نظر است و در ظهور و حضور برجسته مسائل فرهنگی در مبارزه با مواد مخدر نائل بشویم.

فرهنگ و مبارزه با مواد مخدر
بحث مهمی که در نسبت میان فرهنگ و آثار آن در مبارزه با مواد مخدر وجود دارد این است که اگر ما در مواجهه با مواد مخدر- این بلای خانمان سوزی که با تحت تاثیر قرار دادن ابتدا جسم و سپس روان تمامی هویت و سلامت شخص را مورد تهدید جدی قرار می دهد، اگر بخواهیم از نقش فرهنگ در مبارزه با آن صحبت کنیم باید بحثی ارائه بدهیم که مواجهه با مواد مخدر در سه سطح مطرح می شود: سطح اول پیشگیری ، سطح دوم مداوا یا درمان و سطح سوم تثبیت بعد از مداوا و درمان. درمرحله اول و سوم، حضور فرهنگ فوق‌العاده مهم و جدی است. در مرحله دوم مساله، مداوا است و باید از راه‌حل های پزشکی در مسیر غلبه بر این وابستگی بسیار جدی جسم و تن نسبت به مواد استفاده شود. لذا صورت ماجرا بیشتر مساله فنی و پزشکی دارد؛ اگر چه که من در همین مرحله دوم نیز اعتقادی جدی به حضور فرهنگ دارم. چون تصور کنید کسی را که در قلمرو مداوا قرار دارد و کارهای درمانی روی او انجام می شود، اگر از لحاظ محبت و توجه اطرافیان به مرحله ای از اغناء و رضایت کامل روحی برسد، این مساله می تواند در تسریع درمان و تحقق حقیقی درمان او موثر باشد، به همین دلیل در سطح دوم اگر در زمان درمان روی مسائل فرهنگی و روحی و روانی از جمله مسائل مربوط به محبت و عشق ورزی تاکید کنیم که همه این ها بالذات فرهنگی هستند، درمان را محقق و تثبیت کرده ایم و به شخص روحیه داده ایم تا این دوران بسیار سخت را پشت سر بگذارد. ولی خارج از این مساله در مرحله اول و سوم حضور فرهنگ بسیار بسیار برجسته و به عبارتی عاملی فوق‌العاده موثر و تاثیرگذار است… . جالب است که بدانید سازمان ملل متحد هر سال برای این روز شعاری انتخاب می کند و به دولت ها و ملت های سرتاسر جهان ابلاغ می کند. شعاری که بسیار ساده و ذات فرهنگی است و در عین حال از ضرورت مطلق و وجه برجسته فرهنگ در این حوزه صحبت می کند. به نظر من در سال ۲۰۱۶ چنین شعاری داشتند؛ به صورت این شعار توجه کنید تا عمق ماجرای فرهنگ بیشتر روشن شود. شعار سازمان جهانی مبارزه با مواد مخدر در سال ۲۰۱۶ این بود: اول گوش کن، گوش کردن به کودکان و نوجوانان، گام نخست در کمک به رشد سالم و ایمن آن ها است… . یا در سال ۲۰۱۹ میلادی شعار این بوده است: سلامت توام با عدالت و عدالت توام با سلامت… . به ماهیت هر دو پیام توجه کنید! مطلقا فرهنگی هستند یعنی جهان ایمان مطلق دارد که مهم‌ترین عامل برای پیشگیری و تثبیت درمان و مداوای یک معتاد فقط و فقط از طریق فرهنگ به نتیجه می رسد.
در شعار سال ۲۱۰۶ آمده بود: اول گوش کن گوش کردن به کودکان و نوجوانان گام نخست در رشد سالم و ایمن آنها است… . در حوزه فرهنگی ما از مولانا این مصرع را داریم: بشنو از نی چون حکایت می کند… شنودن عامل بسیار بسیار مهمی است و برخی جان ها و دل ها در امر شنودن بسته است و اجازه شنودن و اذن شنودن به جان و دل خود را نمی دهند و به همین دلیل ارتباط آنها با بسیاری از حقایق و معانی که می تواند در گردنه های سخت زندگی مرشد و راهنمای آنها باشد را از دست می دهند.
می دانیم هم در دوره کودکی و هم در دوره نوجوانی، کودکان و نوجوانان و جوانان ما حامل دیده ها و اندیشه ها و در حقیقت رویکرد های جدیدی به زندگی هستند ، به دلیل مواجهت مستقیم و بی پروای آن ها با مسائل مدرن و جدیدی که در زندگی انسان رخ می دهد و بر اثر این مواجهت ایده هایی در ذهن آنها شکل می گیرد. الان بحث درست یا غلط بودن آنها مطرح نیست؛ بحث این است که جان ما تسلیم شنودن این ایده ها باشد، یعنی اگر ما به صورتی پیش داوری کنیم و ذهن و زبان ما بر آرا و عقاید آنها بسته باشد دقیقا این مساله را ایجاد کرده ایم که این ها در خودشان می ریزند و بعد این مفاهیم سر از جای دیگری بر می آورد. لذا به حرف نوجوانان و حتی کودکان و جوانان خود گوش کنید. خانواده هایی که بستر متعادلی برای گفت‌وگو ایجاد می کنندغ پدر و مادرهایی که در برخی از مسائل زندگی به ویژه مهم‌ترین مسائل زندگی برای فرزندان خود شخصیت قائل می شوند و با آنها مشورت می کنند، فرزندان خود را وارد فاز اجتماعی شدن می کنند؛ کودک و نوجوان از این توجهی که به او شده و از اینکه به حرف های او گوش داده شده، شخصیت پیدا می کند و احساس غرور و عزت می کند و این احساس عزت مهم‌ترین سپر در مقابل آسیب های اجتماعی است؛ در این مساله تردید نکنید… . روانشناسی امروز به‌شدت مصدق این معنا است که مثلا دختران نوجوانی که در منزل از محبت لازم و کافی برخوردار می شوند، هرگز در فضای آلوده بخش هایی از جامعه، جان و دل و روح خود را در اختیار رهزنان عفت و اخلاق و سلامت اجتماعی قرار نمی دهند.

نقش مهم خانواده
بنابراین خانواده در مبارزه با مواد مخدر رکن مطلق و اصلی است. و هر چقدر که خانواده از لحاظ فرهنگی بر مسوولیت های عظیم خود آگاه شود و از خلقیات جوان و نوجوان باخبر باشد، پیشگیری، بهتر و بیشتر رخ می دهد و نوع برخورد به گونه ای تنظیم می شود که فرزندان خانه را مأمن و پناهگاه محسوب کنند و از اتمام درس و مدرسه و کار و بازگشت به خانه خوشحال باشند نه اینکه از خانه فراری باشند. اگر نکته ای که من عرض کردم دقیقا رعایت شود، بسیاری از آسیب های اجتماعی کاهش پیدا خواهند کرد.
همانطور که بیان شد، مرحله اول «پیشگیری» بود و مرحله سوم تثبیت؛ حال بعد از مداوای شخص، در این مرحله باید کارهای فرهنگی بسیاری صورت بگیرد تا او هرگز تصور بازگشت به آن دوران سخت را به ذهن راه ندهد و لذت های دردناک ناشی از مصرف مواد مخدر را در مخیله خود نگنجاند. در این مرحله باید تلاشی صورت بگیرد و این کار کاملا فرهنگی است. باید سعی شود تا عزت از دست رفته بازگردد و تقویت شود. راه مهم تقویت این عزت مسائل فرهنگی است و مسائل دقیقی که در این حوزه وجود دارد.

فرهنگ و تثبیت بعد از مداوا
به هر حال من نقش فرهنگ را در مبارزه با مواد مخدر در سه سطحی که عرض کردم و خصوصا در سطح اول و سوم بسیار برجسته می دانم. اگر چه که به حضور فرهنگ در سطح دوم نیز اعتقاد دارم. جمله ای کلی عرض می کنم: هیچ بعدی از ابعاد حیات ما و هیچ جزئی از اجزای متکثر حیات ما خالی از فرهنگ نیست. باید دعا کنیم تا فرهنگ و حقیقت ناب و اصیل آن در تمام حوزه های زندگی ما حضور داشته باشد. بنابراین در سطح دوم نیز فرهنگ نقش دارد ولی در مرحله پیشگیری و تثبیت بعد از مداوا، نقش فرهنگ بسیار جدی تر است.
امیدواریم تمام کسانی که به نحوی درگیر این بلای خانمان سوز هستند نجات پیدا کنند و امیدواریم تمامی ارگان های فرهنگی به این رسالت عظیم خود در دستگیری و نجات کسانی که هویت خود را در این قمار تلخ باخته اند عمل کنند و به گونه ای کار کنند که این افراد نجات پیدا کنند.
فرهنگ در این عرصه نقشی بسیار مهم دارد ما باید راه های حضور موثر فرهنگ را به صورت تخصصی و بسیار دقیق و آکادمیک بررسی کنیم به طوری که کلمات ما توصیه و نصیحت و موعظه نباشد. در جهان مدرن بسیاری از این روش ها نتیجه ای عکس به همراه دارد. باید حضور فرهنگ در مبارزه جدی با مواد مخدر تدوین شود. البته در این قلمرو الگو سازی از مفاخر که کار اصلی انجمن آثار و مفاخر فرهنگی است، می تواند موثر باشد. این کار هر چه بهتر ارائه شود و مفاخر بزرگ ما، بهتر جلوه داده شوند، می توانیم در افزایش غرور و عزت ملی موثر باشیم. این ها عواملی است که می تواند جوانان ما را از افتادن به ورطه اعتیاد نجات بدهد. از همکاران خودم در روابط‌عمومی انجمن و تمامی استادان معززی که پذیرفتند در این همایش مجازی در خدمت آنها باشیم، سپاسگذارم و تشکر می کنم.

پاسخ دادن

ایمیل شما منتشر نمی شود. فیلدهای ضروری را کامل کنید. *

*