۞ پیامبر اکرم(ص) :
خداوند، مؤمن صاحب حرفه را دوست دارد.

  • شناسه : 9379
  • 25 ژانویه 2021 - 22:57
  • 1845 بازدید
  • ارسال توسط :
چهره‌ اي برجسته در میان عالمان زمان
گزارش مراسم بزرگداشت استاد سید هادی خسروشاهی

چهره‌ اي برجسته در میان عالمان زمان

مراسم بزرگداشت مقام علمی و فرهنگی مرحوم استاد سید هادی خسروشاهی ‏عالم مجاهد، اسلام پژوه و متفکر معاصر را یکشنبه ۵ بهمن ماه ۱۳۹۹ از ساعت ۱۴:۰۰ تا۱۶:۰۰ در قالب ‏نشست مجازی برگزار شد. دراین برنامه دکترحسن بلخاری رئیس انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، دکترمحمدجواد ظریف وزیر امور خارجه، ‏آیت الله سید جمال الدین دین […]


مراسم بزرگداشت مقام علمی و فرهنگی مرحوم استاد سید هادی خسروشاهی ‏عالم مجاهد، اسلام پژوه و متفکر معاصر را یکشنبه ۵ بهمن ماه ۱۳۹۹ از ساعت ۱۴:۰۰ تا۱۶:۰۰ در قالب ‏نشست مجازی برگزار شد.
دراین برنامه دکترحسن بلخاری رئیس انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، دکترمحمدجواد ظریف وزیر امور خارجه، ‏آیت الله سید جمال الدین دین پرور دبیرکل بنیاد بین المللی نهج البلاغه، حجت الاسلام والمسلمین محمد جواد ‏حجتی کرمانی محقق و پژوهشگر تاریخ و فرهنگ اسلامی، حجت الاسلام و المسلمین سید محمود دعائی ‏مدیرمسئول روزنامه اطلاعات، دکتر محمد مهدی جعفری نماینده دوره اول مجلس شورای اسلامی و استاد ‏دانشگاه شیراز و سید محمود خسروشاهی فرزند استاد فقید و مدیر مرکز بررسی های اسلامی سخنرانی کردند.
همچنین در این نشست از کتاب زندگینامه و خدمات علمی و فرهنگی مرحوم حجت الاسلام و المسلمین ‏سیدهادی خسروشاهی که در سلسله انتشارات انجمن آثار و مفاخر فرهنگی منتشر شده است نیز رونمایی ‏شد.

حسن بلخاري در ابتدای این برنامه گفت: استاد خسروشاهي يکي از مصاديق بسيار برجسته اين گفتار نوراني حضرت امام صادق (ع) است که «هرکس عالم به زمان خويش شد، مورد هجوم فتنه‌هاي زمان قرار نمي‌گيرد.» اين روايت در بطن و جان خودش، بيانگر يک حقيقت متعالي در متن انديشه‌هاي اسلامي و شيعي است: به‌روز بودن يا به تعبير فلسفي رايج، مدرن بودن؛ به دنبال دنياهاي جديد بودن و نوعي تجدد را در عرصه سنت تعقيب کردن.
اوافزود: به عبارت ديگر، سنت در ذات خود، زاينده تجدد و ادراک زمان خويشتن و اقتضائات آن است. جمله امام صادق (ع) به اين معناست که زمان در جوهر خود، بيانگر ظهور مسائل مستحدثه‌اي است و هر‌که به اين مسائل عالم شد، نه‌تنها از هجوم فتنه‌ها در امان مي‌ماند، بلکه مي‌تواند کاروان انديشه را با درک دقيق از تحولات زمين و زمان، به جلو ببرد.
استاد دانشگاه تهران ادامه داد: روحانيون و عالماني که در چنين بستري رشد مي‌کنند و ظاهر مي‌شوند، تفسيرهاي جديد مبتني بر حقيقت سنت دين ارائه مي‌دهند و جهان جديدي که با پرسش‌هاي جديد، پاسخ‌هاي جديدي مي‌طلبد، با اين عالمان، مسير فکري خود را تعيين مي‌کند. اين نکته مهمي است. مرحوم مطهري، از جمله اين عالمان بود. ايشان از طرفي با تکيه بر سنت و از سويي با ورود به فضاي دانشگاه و ادراک مسائل جديدي که فضاي آکادميک آفريده و نيازمند پاسخ‌هاي جديد است، بيانگر ظهور عالمي شد که از يک سو تکيه بر سنت دارد، از سوي ديگر عالم به زمان است. هرکه عالم به زمان شد، کاشف زبان آن زمان هم مي‌شود؛ آن‌گاه با وقوف به مسائل زمان و همچنين انتخاب زباني که بتواند معاني را به مخاطبان منتقل کند، مسيري را ايجاد مي‌کند که در قلمروي آن، هم گوهر دين به سلامت مي‌ماند و حضور خود را اثبات مي‌کند و هم جامعه جديد از انديشه‌هاي ديني بهره‌مند مي‌شود.
رئيس انجمن آثار و مفاخر فرهنگي در بخش دیگری از سخنان خود گفت: مرحوم خسروشاهي در مدت حضور در واتيکان و سال‌هاي اوليه انقلاب که هجمه عظيمي عليه مباني فرهنگي اسلام در جهان مطرح شد، سعي کرد بر بنياد يک سنت اعتدالي دقيق تا جاي ممکن از مشاجرات ميان اسلام و مسيحيت بکاهد. ايشان تلاش وسيعي براي ارتقاء مناسبات فرهنگي ميان ايران و مصر انجام داد. زيرا مصر يکي از حوزه‌هاي تمدني جهان اسلام محسوب مي‌شود و مصر و ايران در ظهور انديشه‌هاي اسلامي نقش برجسته‌اي داشته‌اند. حال تصور کنيد بر اثر برخي سياست‌هاي مصر، اين دو منطقه فرهنگي چقدر مي‌توانستند از هم دور شوند. در اين ميان، نقش برجسته مرحوم خسروشاهي، درخشان است. من ايشان را نوانديش و يکي از چهره‌هاي برجسته عالمان مشرف به زمان در عصر حاضر مي‌دانم.

پيشگام در تقريب و وحدت جهان اسلام
درادامه این برنامه محمدجواد ظريف، به ایراد سخن پرداخت و گفت: مرحوم سيدهادي خسروشاهي از همکاران خوب و برجسته ما در وزارت امور خارجه بود؛ چه در دوران مسئوليت در واتيکان و چه در دوران مسئوليت در قاهره که با تلاش فراوان و بينش عميق و انقلابي، سابقه درخشاني از خود در وزارت خارجه و در نهضت‌هاي اسلامي باقي گذاشت.
اوافزود: ايشان از پيشگامان تقريب و وحدت جهان اسلام بود، به سيدجمال‌الدين اسدآبادي عشق مي‌ورزيد و او را نمونه‌اي از تلاش براي وحدت اسلامي و بيداري جهان اسلام مي‌شناخت. همچنين براي معرفي نهضت اسلامي در داخل ايران و نيز معرفي ايران اسلامي به جهان اسلام و جهان مسيحيت، تلاش فراواني کرد.
وزیرامورخارجه تأکید کرد:آثار ارزشمند استاد خسروشاهي قبل از انقلاب براي همه کساني که علاقمند به نهضت اسلامي بودند، بسيار گرانقدر بود و جوانان ايراني را در کنار مرحوم شريعتي، با ديدگاه‌هاي اسلامي آشنا مي‌کرد و از طرفي بعد از انقلاب، در شناسايي نهضت‌هاي اسلامي جهان عرب و شناساندن آنها به داخل کشور تلاش کرد و بينشي روشنگر نسبت به حرکت‌هاي اسلامي از جمله «اخوان‌المسلمين» داشت.
او ادامه داد: استاد خسروشاهي از معدود افرادي بود که در سلک ديپلماسي مي‌توانست با اقشار مختلف جوامع اسلامي، با حوزه‌هاي ديني، گروه‌هاي سياسي، انقلابيون و کساني که الزاما همراه و همفکر ايران نبودند ارتباط برقرارکند، و همه او را به‌عنوان يک شخصيت فرهيخته مي‌شناختند. جاي سيدهادي خسروشاهي همواره در وزارت امور خارجه خالي خواهد بود ولي تأليفات و راهنمايي‌ها و نصيحت‌هاي او، هميشه در خاطرمان زنده است.

با مسائل روز جهان اسلام آشنا بود
سومین سخنران این نشست سيدجمال‌الدين دين‌پرور بود. او طی سخنانی گفت: استاد خسروشاهي از آغاز جواني رسالتي در رابطه با جهان اسلام، اتحاد مسلمين و بيداري آنها بر دوش خود احساس مي‌کرد و با نوشتن مقاله و کتاب و شرکت در مجالس در اين مسير تلاش مي‌کرد. ايشان يک حالت اعتدال، توجه به علايق و سليقه‌هاي مختلف و هماهنگي و همسازي با ديگران داشت و از معدود طلابي به شمار مي‌آمد که در کنار درس و بحث، دست به قلم داشت و به قول جلال آل‌احمد، نبش قبري کار نمي‌کرد بلکه با مسائل روز جهان اسلام آشنا بود و درباره آن مسائل قلم مي‌زد.
دبیرکل بنیاد نهج البلاغه افزود: ويژگي ديگر استاد خسروشاهي آن بود که بعد از انقلاب در بحران‌ها و درگيري‌هايي که پيش مي‌آمد، به‌ويژه در آذربايجان، تلاش مي‌کرد وحدت اسلامي را در پرتو انقلاب اسلامي و رهبري امام خميني حفظ کند. همچنين روحيه تعهد مذهبي و تعهد به اهل بيت را در کنار توجه به جنبه‌هاي بين‌المللي و اخبار روز داشت و با شخصيت‌هاي جهان اسلام، اعم از شيعه و سني ارتباط برقرار مي‌کرد تا بتواند بر ارکان اسلام پافشاري کرده و در ايجاد وحدت اسلامي سهيم باشد. در بيداري اسلامي هم، با فعالان نهضت‌هاي اسلامي در تماس بود و تلاش مي‌کرد آنها را در مسير صحيح قرار دهد. استاد خسروشاهي، همواره در امور فرهنگي به سازماندهي اعتقاد داشت و کتاب‌ها و مقالات را جمع‌آوري مي‌کرد و مجموعه ايشان يکي از منابع غني فرهنگي زمانه ما است.

رجل بين‌المللي اسلامی
درادامه محمدجواد حجتي کرماني، طی سخنانی گفت: موقعيت فرهنگ و خدمات ديني استاد خسروشاهي، نه‌تنها در ايران، بلکه در کشورهاي اسلامي شهره عام و خاص است. وي يک رجل بين‌المللي اسلامی بود و به اندازه يک وزارتخانه به تنهايي کار انجام مي‌داد.
او ادامه داد: من به آقای سيد محمود، فرزند مرحوم سيدهادي خسروشاهي گفتم که بايد مجموعه آثار ايشان در مجلداتي تجديدچاپ شوند و آنهايي که چاپ نشده‌اند، تنظيم، ويراستاري و چاپ شوند. خود ایشان هم مي‌تواند به‌عنوان فرزند آن مرحوم خاطراتش را چاپ کند.
حجتي کرماني تأکيد کرد: از کساني که به آقاي خسروشاهي نزديک بودند، خيلي ها از دنيا رفته‌اند و فقط من مانده‌ام و معدودي ديگر. من هم مصداق اين شعر هستم که «شخصي همه شب بر سر بيمار گريست/ چون صبح شد او بمرد و بيمار بزيست.» آن بيمار در اين شعر من هستم و آن کسي که شب تا صبح گريست، آقاي خسروشاهي بود زيرا من پيش از وفات ایشان ، دچار کسالت شدم و در بيمارستان بستري شدم. آقاي خسروشاهي مرتب زنگ مي‌زد و از همسرم، جوياي احوالم بود. وقتي برگشتم منزل، متوجه شدم خود او از دنيا رفته است.

عالم روشن بین
سيدمحمود دعايي پنجمین سخنران این برنامه بود. اوگفت: من حدود سال ۴۲ براي ادامه تحصيل از کرمان به قم آمدم و در زمره فعالان مبارزاتي قم قرار گرفتم. در آن زمان دوستان براي تأسيس يک نشريه و ارگان فعاليت‌هاي مبارزاتي طلاب و روحانيون قم برنامه‌ريزي کردند و بنا شد نشريه‌اي زيرزميني را سامان دهند که آن را «بعثت» ناميدند. از هسته‌هاي اوليه تشکيل اين نشريه، مرحوم شهيد باهنر،مرحوم هاشمي رفسنجاني، مرحوم رباني شيرازي، مرحوم آيت‌الله مصباح يزدي، مرحوم خسروشاهي و مرحوم علي حجتي کرماني بودند و پشتوانه مالي و لجستيکي آن را هم مرحوم منتظري اداره مي‌کرد. من براي اداره اين نشريه و اجراي فعاليت‌هاي مربوط به انتشار آن انتخاب شدم. اولين سرمقاله نشريه را آقاي باهنر نوشت. بعد از دستگيري و تبعيد حضرت امام (ره)، ضرورت دفاع روشن از راه امام، اقتضا مي‌کرد که نشريه ما جهت‌گيري خط‌امامي داشته باشد. دوستان هم همواره تأکيد داشتند درون نشريه از اختلاف بپرهيزيم. اين نشريه، مبناي آشنايي من با مرحوم خسروشاهي شد.
مدیرمسئول روزنامه اطلاعات ادامه داد: آقاي خسروشاهي در همه مراحل فعاليت‌هاي اجتماعي، به‌عنوان يک شخصيت عزيز و مورد احترام امام تلقي مي‌شد. به دليل روشن‌بيني، توانايي قلمي، تحليلي و سياسي، امام نسبت به ايشان عنايت ويژه‌اي داشت؛ به همين دليل بعد از انقلاب، نماينده امام در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي شد.
اوتأکید کرد: آقاي خسروشاهي قريحه سطح بالايي در نگارش، ترجمه و تحقيق داشت. آرشیوی که ايشان به‌وجود آورده بود، يکي از غني‌ترين آرشيوهاي مبارزاتي و سياسي بود و هرچه را به‌عنوان سند تلقي مي‌کرد، کپي مي‌گرفت و جمع‌آوري مي‌کرد.
او درپایان گفت: من در دوران فعاليت‌هاي مبارزاتي، اجتماعي و سياسي با آقاي خسروشاهي همراه بودم و از سعه‌صدر و تسلط او به مسائل جهان اسلام آموختم. فقدان ايشان خسارت بزرگي براي حوزه و جامعه روشنفکري اسلامي ما است.

خواستار وحدت حوزه و دانشگاه
درادامه محمدمهدي جعفري سخنرانی کرد. او بیان کرد: زنده‌ياد خسروشاهي طرفدار تقريب بين مذاهب اسلامي بود و در اين راه بسيار کوشيد، نوشت، در سمينارهاي مختلف شرکت کرد، خواستار وحدت حوزه و دانشگاه بود و اولين کسي بود که به‌عنوان دانشجوي حوزه علميه، مقاله مي‌نوشت. وي طرفدار فداييان اسلام و شهيد نواب صفوي بود و هرگز از اين موضع عدول نکرد. طرفدار اخوان‌المسلمين و مدافع رهبران آن بود، طرفدار آيت‌الله کاشاني بود و مخالف دکتر مصدق؛ اما اين موضع‌گيري باعث نشد که اندکي از احترامش به آيت‌الله طالقاني که طرفدار دکتر مصدق بود، کم شود. در همه حال از دکتر شريعتي در برابر مخالفان دفاع مي‌کرد و در جريان مخالفت شهيد مطهري با حسينيه ارشاد، هم از شهيد مطهري دفاع کرد و هم از دکتر شريعتي و تقصير را متوجه مديران حسينيه ارشاد مي‌دانست.
او افزود: خسروشاهي با همه انجمن‌هاي اسلامي و دانشجويي ارتباط داشت. در سال‌هايي که نماينده امام خميني در واتيکان بود، رسالت خود را براي شناساندن جمهوري اسلامي ايران و مذهب شيعه به دنياي مسيحيت و جهان کاتوليک، به خوبي انجام داد. در سال‌هايي که به‌عنوان نماينده سياسي ايران در مصر به‌سر مي‌برد، نه‌تنها به وظايف ديپلماتيک خود براي رفع سوء‌تفاهم‌ها ميان جمهوري اسلامي ايران و جمهوري متحد عربي مصر عمل مي‌کرد، بلکه پيوسته با رؤسا و استادان دانشگاه الأظهر ارتباط داشت و در راستاي رفع سوء‌تفاهم طرفين، يعني شيعه و مذاهب اهل سنت، مذاکره مي‌کرد و مقاله مي‌نوشت.
جعفري تأکید کرد: خسروشاهي پيوسته از آرمان مردم فلسطين دفاع مي‌کرد و در اين راه سخت کوشيد و شايد يکي از کساني که فلسطين و آرمان آن را به مردم ايران معرفي کرد، زنده‌ياد خسروشاهي بود. او از اختلاف ميان برادران روحاني و غيرروحاني درون جمهوري اسلامي ناراحت بود و با نامه هشدار مي‌داد که از تجربيات گذشته درس بگيرند.

احیاگر آثار علامه طباطبائی و سید جمال الدین اسدآبادی
درپایان این نشست سيدمحمود خسروشاهي، فرزند مرحوم سيدهادي خسروشاهي و مدير مرکز بررسي‌هاي اسلامي طی سخنانی گفت: مرحوم خسروشاهي از سال ۱۳۳۳ شمسی کار فرهنگي و نوشتن را شروع کرد. بعد از آن به‌تدريج کارهاي تحقيقي را در حوزه علميه ادامه داد و همزمان با نوشتن و ترجمه در کارهاي علمي مشارکت داشت و در سي سالگي از علما اجازه اجتهاد دريافت کرد، ولي وظيفه خود را در اين ديد که فعاليت‌هاي خود را در عرصه فرهنگي و بين‌المللي گسترش دهد و محدود به حوزه علميه قم نباشد. در همين راستا، در جاهاي مختلفي که حضور داشت، کتاب‌هاي متنوعي چاپ کرد که شامل بيش از ۲۲۰ کتاب تأليف يا ترجمه مي‌شوند.
او افزود: مرحوم خسروشاهي مجموعه آثار سيدجمال‌الدين اسدآبادي، علامه طباطبايي و آثار استاد غلامرضا سعيدي و مجموعه اسناد نهضت اسلامي ايران را احيا کرد؛ از جمله بيانيه‌ها و اسنادي که در طول مبارزات عليه رژيم شاه توسط علما صادر مي‌شدند. همچنين ۲۸ جلد از مجموعه خاطرات و اسناد مربوط به شخصيت‌هاي مختلف را، بدون مرزبندي‌هاي مرسومي که برخي تاريخ‌نويسان دارند و با يک نگاه بي‌طرف، چاپ کرد.
مدیرمرکز بررسی های اسلامی تأکید کرد: آخرين کاري که براي خود آن مرحوم اهميت داشت، افتتاح کتابخانه مرکز بررسي‌هاي اسلامي بود که سال ۹۴ انجام شد. مخزن اين کتابخانه حدود صدهزار جلد ظرفيت دارد. مرکز بررسي‌هاي اسلامي توسط مرحوم خسروشاهي در سال ۱۳۵۴ راه‌‌اندازي شد و همواره با مراکز علمي دنيا ارتباط داشت؛ يعني يک مرکز بين‌المللي است و محدود به حوزه علميه و قم نمي‌شود. در وصيت مرحوم پدر آمده است که اين کتابخانه باید در اختيار طلاب، دانشجويان و محققان قرار بگيرد.


درپایان این برنامه پس قرائت لوح سپاس نامه انجمن آثار و مفاخر فرهنگی و اهدای آن به خانواده مرحوم استاد سید هادی خسروشاهی؛ از کتاب زندگی نامه و خدمات علمی و فرهنگی این استاد فقید که در سلسله انتشارات انجمن آثارو مفاخر فرهنگی منتشر شده است نیز رونمایی شد.

پاسخ دادن

ایمیل شما منتشر نمی شود. فیلدهای ضروری را کامل کنید. *

*