بایگانی خبر اخبار سال 1395 انجمن بزرگداشت پروفسور هانری کُربن

بزرگداشت پروفسور هانری کُربن

پست الکترونیکی چاپ

IMG 3382.1مراسم بزرگداشت پروفسور هانری کُربن با حضور علما، استادان، فرهیختگان و دوستداران علم و دانش روز دوشنبه 24 آبان‌ماه 1395 در تالار اجتماعات شهید مطهری انجمن برگزار گردید.

در این مراسم که با حضور شخصیت‌های علمی و فرهنگی همچون دکتر محمد موقتیان، پروفسور سیدحسن امین، دکتر عبدالرضا مظاهری، دکتر مصطفی ملکیان، محمدحسن اصغرزاده، دكتر توفيق سبحاني، دكتر حكيمه دبيران و دوستداران علم و دانش برگزار شد، دکتر مهدی محقق، رئیس انجمن آثار و مفاخر فرهنگی؛ دکتر نصرالله پورجوادی، عضو هیأت علمی دانشگاه تهران و عضو پیوسته فرهنگستان زبان و ادب فارسی؛ دکتر کریم مجتهدی، عضو هیأت علمی دانشگاه تهران و استاد پیشکسوت فلسفه؛ دکتر انشاءالله رحمتی، عضو هیأت علمی دانشگاه آزاد اسلامی و مترجم آثار هانری کربن و دکتر رضا کوهکن، عضو هیأت علمی موسسه پژوهشی حکمت و فلسفه به بیان دیدگاه‌های خویش نسبت به این استاد فرزانه پرداختند و مقام علمی، ادبی و اخلاقی وی را تکریم کردند.

متن سخنراني دكتر مهدي محقق بدين شرح است:

IMG 4709

بیش از هر چه باید از حضار محترم بانوان و آقایان تشکر و سپاسگزاری کنم که در این مجلس حاضر شدند. در این مجلس ممکن است همه پروفسور هانری کربن را نشناسند ولی باید بدانند ایشان 24 کتاب فارسی از دانشمندان و بزرگان ایران مربوط به فرهنگ ایران و معارف اسلامی را احیاء کرد از کشف‌المحجوب ابویعقوب سجستانی گرفته تا جامع‌الحکمتین ناصرخسرو، رسائل شیخ شهاب‌الدین سهروردی، سیدحیدر آملی و دیگران.
آشنايي من با پروفسور هانري كربن به شصت سال قبل برمي‌گردد؛ آن وقت كه آن دانشمند بزرگ به ايران رفت و آمد مي‌كرد تا وسيلة نشر آثار دانشمندان اسلامي ـ ايراني، به‌ويژه آن آثار كه به زبان فارسي نوشته شده، فراهم آورد ـ همچنان‌ كه دانشمندان بزرگي همچون ابن‌سينا و سهروردي و ناصرخسرو با نوشتن كتاب‌هاي علمي به زبان فارسي ثابت كردند كه آن زبان مي‌تواند گوياي هر مطلب علمي باشد. كربن با نشر آن آثار ثابت كرد كه لطايف و دقايق انديشه‌هاي عرفاني و فلسفي و كلامي كه به زبان فارسي بيان مي‌شود تأثير مضاعف بر روح ايراني به جاي مي‌گذارد. به خاطر دارم هنگامی که من کتاب قبسات میرداماد را تصحیح می‌کردم، یک نسخة خطی به قلم شخصی به نام آقاجری را در اختیار ما گذاشت که از آن استفاده کردیم . وقتی هم رئیس وقت انجمن آثار و مفاخر فرهنگی از من خواست که کتابی از عطار را تصحیح کنم، من در سال 1337 کتاب اشترنامه عطار البته قسمت اول آن را تصحیح کردم. اما بعد در میان کار متوجه شدم که این اثر از عطار نیست بلکه منسوب به اوست. از این رو از چاپ جلد بعدی آن صرف‌نظر کردم. کربن علت عدم ادامه کار را از من پرسید. من گفتم اين كتاب از كسي است كه مدّعي شده كه از وجود خويش فاني گشته و «عطّار ثاني» شده است، ايشان گفتند باز هم مهم است كه كتابي به نام عطّار در اقطار بلاد خراسان مورد استفاده قرار مي‌گرفته، مطالب آن بررسي و تحقيق شود. در هرحال من از ادامه کار روی این کتاب که جلد اولش به وسیله انجمن چاپ شد، منصرف شدم. بعد به این فکر افتادم کتاب دیگری در انجمن چاپ کنم. از این رو کتاب فیلسوف ری محمدبن زکریاری رازی را تألیف کردم که به وسیله انجمن چاپ و در سال 1349 بهترین کتاب سال شد.
كربن با نشر آثار سهروردي كه بخش فارسي آن به‌ وسيلة دوست دانشمند او، دكتر سي‍ّدحسين نصر منتشر گرديد، انديشه و تفكّر ايرانيان باستان را در مورد نور و ظلمت و برابري آن در مقابل وجوب و امكان كه در فلسفة اسلامي مطرح بود، به اهل علم معرّفي كرد؛ يعني همان انديشه‌اي كه به عنوان «حكمت خسرواني و فهلوي» معروف گرديده بود كه وجود مراتب مختلفي از قوّت و ضعف و فقر و غنا دارد. مانند نور است كه مراتب مختلفي دارد كه مرتبة عالي آن به نورالانوار يعني «واجب‌الوجود» در فلسفة مشائي مي‌رسد. كربن خود مثال بارزي از حكيم كامل بود كه به قول سهروردي حكمت بحثيه و حكمت ذوقيه را در خود جمع كرده بودـ يعني او مطالب نظري را با لطايف عرفاني مي‌آميخت كه نتيجة آن مورد علاقه و پذيرش عالم و عامي مي‌شد.
درست چند سال از نشر كتاب جامع‌الحكمتين ناصرخسرو به وسيلة هانري كربن نگذشته بود كه من با همكاري مرحوم مجتبي مينوي ديوان ناصرخسرو را بر اساس نسخة مكتوب به سال 736ق تصحيح كرديم و من نتيجة مطالعات خود را در كتابي تحت عنوان تحليل اشعار ناصرخسرو منتشر ساختم. كربن اهميّت فراواني به ديوان ناصرخسرو مي‌داد به‌ويژه برخي از مطالب جامع‌الحكمتين كه در ديوان با اشارات كوتاه بيان شده بود، در جامع‌الحكمتين با وضوح بيشتر ديده مي‌شد.
او از نشر كتاب قبسات ميرداماد كه به وسيلة من و همكارانم انجام شد، بسيار خوشنود و خرسند بود و هميشه توصيه مي‌كرد كه شرح آقاجاني و شرح سيّداحمد علوي براي حلّ دشواري‌هاي آن كتاب چاپ شود كه خوشبختانه شرح علوي به سال 1376 در مجموعة مؤسسة مطالعات اسلامي دانشگاه تهران - دانشگاه مك‌گيل با همكاري مركز نشر ميراث مكتوب منتشر شد.
من در مقدّمة شرح قبسات سيّداحمد علوي از كوشش‌هاي كربن و سيّدجلال‌الدّين آشتياني در معرّفي آثار حكماي الهي ياد كردم و تقدّم فضل و فضل تقدّم را در اين زمينه به هر دو متعلّق ساختم و بسيار شادمانم كه موفّق شدم كتاب جشن‌نامة هانري كربن را كه به وسيلة دكتر سيّدحسين نصر فراهم آمده بود و بسياري از دوستان و علاقه‌مندان ايراني و غير ايراني مقالاتي را به احترام كربن به آن مجلَّد ضخيم اهدا كردند، در سال 1975م در زمان حيات استاد در مجموعة «سلسلة دانش ايراني» كه زير نظر من و پروفسور ايزوتسو منتشر مي‌شد، منتشر کنم.

مسیر: بایگانی خبر اخبار سال 1395 انجمن بزرگداشت پروفسور هانری کُربن