شیخ شهاب‌الدین یحیی بن حبش سهروردی

شیخ شهاب‌الدین یحیی بن حبش سهروردی

سهروردی، شیخ شهاب‌الدین یحیی بن حبش (549 ـ 587 ق) عارف، حکیم، ادیب و متکلم

برگی از زندگی

 ملقب به المؤید بالملکوت و معروف به شیخ اشراق که در سهرورد از توابع زنجان متولد شد. اصول فقه را نزد شیخ مجدالدین جیلی و استاد فخرالدین محمد رازی در مراغه آموخت و در حکمت تبحر یافت. چند سالی نیز در عراق و شام به سیاحت و مطالعه گذرانید و در علوم غریبه نیز سرآمد شد. سپس به اصفهان رفت و نزد ظهیرالدین فارسی علم منطق آموخت. در همین شهر بود که برای نخستین بار با افکار ابن‌سینا آشنا شد. همچنین نزد طاهرالدین قاری تلمذ کرد. چون در بسیاری از موارد با قدما اختلاف داشت و بویژه در اصطلاحات خود از الفاظ و اصطلاحات دینی زرتشتی استفاده می‌کرد، متعصبان او را به الحاد متهم کردند و علمای حلب خون او را مباح شمردند.
 وی بزرگ‌ترین فیلسوفی است که حکمت اشراق در آثار و روش فلسفی او به کمال رسید. ایشان نه تنها از افلاطون و پیروان او متأثر بود، بلکه از فلسفه متداول در ایران خاصه فلسفه متمایل به عرفان، که در طریقت زرتشت دیده می‌شود، نیز استفاده کرد که همان طریقه خسروانی است. او در سفری که به ماردین از بلاد ترکیه داشت، به زیارت فخرالدین ماردینی عارف و حکیم معروف رسید. سفری نیز به حلب کرد و در آنجا با صلاح‌الدین ایوبی ملاقات نمود. صلاح‌الدین از او خواست که در دربارش بماند. سهروردی پیشنهاد وی را پذیرفت و در درار حلب اقامت گزید. اما از آنجا که دشمنان فراوانی از میان علمای قشری پیدا کرد، در 587 ق به فرمان صلاح‌الدین ایوبی به زندان افتاد و در 38 سالگی به قتل رسید.
 از آثار وی می‌توان به: البارقات الالهیة، التلویحات، التنقیحات، حکمة‌الاشراق، رسالة فی اعتقاد الحکماء، طوارق الانوار، قصة الغربة الغریبة، لوامع‌الانوار، الالواح العمادیه، المقاومات، المشارع و المطارحات، اللمحات یا اللمحة، الهیاکل النوریة، المبداء و المعاد - به زبان عربی- و آواز پر جبرئیل و پرتونامه و ترجمه کتاب‌های رسالة‌الطیر ابن‌سینا، رسالة العشق، روزی با جماعت صوفیان، صفیر سیمرغ، عقل سرخ، لغت موران و یزدان شناخت ـ به زبان فارسی ـ اشاره کرد.
 از جمله افرادی که به بررسی زندگی و آثار شیخ اشراق پرداخته‌اند می‌توان به محمود قطب‌الدین شیرازی، حسین نصر، غلامحسین ابراهیمی دینانی، حسن سیدعرب، تقی پورنامداریان و محمد کریمی زنجانی اصل اشاره کرد.
8 مردادماه، در تقویم ملی ایران، «روز بزرگداشت سهروردی (شیخ اشراق)» نام‌گذاری شده است.

 

تصاویر

1 1

1

2 2

2